2026-05-26
అనాత్మ అయిన బుద్ధిలో తనను అధ్యసించుకొని నేనే తెలుసుకొను వాడిని అంటున్నవాడే జ్ఞాత
జ్ఞాత, కర్త, భోక్త - అనే వ్యవహారం ఎలా జరుగుతున్నది ? జ్ఞాత, కర్త, భోక్త అనే వ్యవహారాలు ఆత్మ యొక్క నిజ స్వరూపము కాదు. ఇవి కేవలము శుద్ధ చైతన్యము మీద దేహము, ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సును తప్పుగా ఆరోపించుకోవడం వల్ల కలిగే అధ్యాస ఫలితము.
• చైతన్యము ఎప్పుడూ ఏకముగా, నిర్వికారముగా మరియు స్వయంప్రకాశముగా ఉంటుంది. అయితే మనస్సు, బుద్ధి, ఇంద్రియాలు వంటి ఉపాధిలతో కలిసి ఉన్నప్పుడు, వాటి ధర్మాలను ఆత్మకు ఆపాదించడం వల్ల 'నేను తెలుసుకుంటున్నాను' (జ్ఞాత), 'నేను చేస్తున్నాను' (కర్త), 'నేను అనుభవిస్తున్నాను' (భోక్త) అనే భ్రమ కలుగుతుంది.
• దేహము, మనస్సు, బుద్ధి, ప్రాణము మరియు బాహ్య విషయాల కలయిక వల్ల కలిగే క్రియా సమూహాన్ని, వివేకము లేకపోవడం వల్ల ఆత్మ యొక్క క్రియగా భావించడం జరుగుతుంది. స్ఫటికము పక్కన ఎర్రటి పువ్వు ఉన్నప్పుడు స్ఫటికము ఎర్రగా కనిపించినట్లే, బుద్ధి ధర్మాలు ఆత్మకు ఉన్నట్లు కనిపిస్తాయి.
• సుషుప్తి స్థితిలో మనస్సు మరియు ఇంద్రియాల వ్యాపారము లేనప్పుడు ఈ జ్ఞాతృత్వ, కర్తృత్వ వ్యవహారాలు ఉండవు. దీనిని బట్టి ఇవి ఆత్మకు సహజమైనవి కావని, కేవలము అవిద్య వల్ల కలిగే ఆరోపణలని, కేవలము మేల్కొన్నప్పుడు మరియు కలగన్నప్పుడు మాత్రమే ఉండే వ్యవహారాలని అర్థమవుతుంది.
ఆత్మబుద్ధిమనశ్చక్షురాలోకార్థాదిసంకరాత్ |
భ్రాంతిః స్యాదాత్మ కర్మేతి క్రియాణాం సన్నిపాతతః || (UpadeshaSahasri)
తాత్పర్యము: ఆత్మ, బుద్ధి, మనస్సు, కన్ను, కాంతి మరియు విషయము - వీటన్నింటి కలయిక వల్ల కలిగే క్రియలను చూసి, ఇది ఆత్మ యొక్క క్రియ అని అనుకోవడం ఒక భ్రాంతి.
శ్రీ సచ్చిదానందేంద్ర సరస్వతీ స్వామివారు శంకర భాష్యాల ఆధారంగా అవిద్య అంటే కేవలము అధ్యాస మాత్రమేనని స్పష్టం చేశారు. అనంతర కాలపు వేదాంతులు చెప్పే భావ రూప అవిద్య లేదా అవిద్య శక్తి వంటి అంశాలు శంకరుల అసలు సిద్ధాంతానికి విరుద్ధమని, పరమార్థ దృష్టిలో ఆత్మ ఎప్పుడూ అకర్త మరియు అభోక్త అని వారు నిరూపించారు. <This message was edited>
ಜ್ಞಾತ, ಕರ್ತೃ, ಭೋಕ್ತೃ - ಎಂಬ ವ್ಯವಹಾರವು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?
ಜ್ಞಾತ, ಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಭೋಕ್ತೃ ಎಂಬ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಆತ್ಮನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲ. ಇವು ಕೇವಲ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದ ಮೇಲೆ ದೇಹ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ 'ಅಧ್ಯಾಸ'ದ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ.
ಚೈತನ್ಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿ, ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಂತಹ ಉಪಾಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವಾಗ, ಅವುಗಳ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆತ್ಮನಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುವುದರಿಂದ 'ನಾನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' (ಜ್ಞಾತ), 'ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' (ಕರ್ತೃ), 'ನಾನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' (ಭೋಕ್ತೃ) ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ರಿಯಾಸಮೂಹವನ್ನು, ವಿವೇಕದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ್ಮನ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಫಟಿಕದ ಹತ್ತಿರ ಕೆಂಪು ಹೂವಿದ್ದಾಗ ಸ್ಫಟಿಕವು ಕೆಂಪಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆಯೇ, ಬುದ್ಧಿಯ ಧರ್ಮಗಳು ಆತ್ಮನಿಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ.
ಸುಷುಪ್ತಿ (ಗಾಢ ನಿದ್ರೆ) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಈ ಜ್ಞಾತೃತ್ವ, ಕರ್ತೃತ್ವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಇವು ಆತ್ಮನಿಗೆ ಸಹಜವಾದವುಗಳಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆರೋಪಗಳೆಂದು, ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಜಾಗೃತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಪ್ನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳೆಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆತ್ಮಬುದ್ಧಿಮನಶ್ಚಕ್ಷುರಾಲೋಕಾರ್ಥಾದಿಸಂಕರಾದ್ |
ಭ್ರಾಂತಿಃ ಸ್ಯಾದಾತ್ಮ ಕರ್ಮೇತಿ ಕ್ರಿಯಾಣಾಂ ಸನ್ನಿಪಾತತಃ || (ಉಪದೇಶಸಹಸ್ರೀ)
ತಾತ್ಪರ್ಯ: ಆತ್ಮ, ಬುದ್ಧಿ, ಮನಸ್ಸು, ಕಣ್ಣು, ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವಿಷಯ - ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದು ಆತ್ಮನ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಒಂದು ಭ್ರಾಂತಿ.
ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತೀ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶಂಕರ ಭಾಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, 'ಅವಿದ್ಯೆ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ 'ಅಧ್ಯಾಸ' ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತದನಂತರದ ವೇದಾಂತಿಗಳು ಹೇಳುವ 'ಭಾವರೂಪ ಅವಿದ್ಯೆ' ಅಥವಾ 'ಅವಿದ್ಯಾ ಶಕ್ತಿ'ಯಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಶಂಕರರ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವೆಂದು, ಪರಮಾರ್ಥ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಕರ್ತೃ ಮತ್ತು ಅಭೋಕ್ತೃ ಎಂದು ಅವರು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.